SCHEMATHERAPIE EN
IMAGINAIRE EXPOSURE EN
IMAGINAIRE RESCRIPTING

SCHEMATHERAPIE

Schematherapie is een vorm van psychotherapie waarbij, voor het best mogelijke effect, werkzame elementen uit andere therapieën worden geïntegreerd. Om terugkerende patronen, die disfunctioneel zijn en ongelukkig maken, te herkennen. Om te beseffen door welke opvattingen die worden veroorzaakt. Vervolgens ander gedrag uit te proberen en daarmee verbonden emoties te voelen. In een therapeutisch werkverband dat vertrouwen wekt en helende eigenschappen heeft. Waarna je weet wat jouw (werkelijke) verlangens en behoeften zijn, en hebt ervaren hoe je daar op een doeltreffende(r) manier in kunt voorzien. Waardoor je met schematherapie je gedrag kunt veranderen, maar ook je opvattingen en gevoelens.

Een schema zou je kunnen zien als een psychologisch programma – een stukje menselijke software. Zoals het doen en laten van een computer met software, bestaande uit interne instructies, wordt geregeld, is dat bij mensen in feite ook het geval. Menselijke software is alleen wat complexer. Die bestaat niet alleen uit gedragsregels, maar ook uit gedragspatronen, interne beelden, opvattingen en gevoelens. Zodra de bij het schema passende situatie zich voordoet, wordt het schema geactiveerd. Een belangrijk deel van die psychologische programma’s – schema’s – is in onze vroegste jeugd ontstaan. Gedeeltelijk aangeboren, maar vooral aangeleerd, bewust en onbewust, door opvoeding en in relatie met anderen.

Het woord schema komt uit het Grieks en betekent ‘algemeen plan’. Een schema gaat over jezelf, de omgeving en jezelf in relatie tot anderen. Een schema gaat over gedrag, maar ook over gedragspatronen, opvattingen en emoties. Dankzij schema’s gebeurt veel ‘op de automatische piloot’. Handig als we daardoor doen wat we willen, ons brein ontlasten, en gelukkig zijn met het resultaat. Maar als de psychologische software niet meer voldoet, blijkt het lastig om geautomatiseerd gedrag en ingesleten opvattingen te veranderen. Een schema dat in de kindertijd nuttig en wellicht nodig was, kan een volwassene danig hinderen.

Zoals bij Daria, van wie de vader overleed toen ze 2 jaar oud was en van wie de moeder 2 jaar later hertrouwde. Stiefvader en Daria lagen in die tijd vaak samen op de bank, waarbij hij haar voorlas, knuffelde en zoentjes gaf. Daria dacht dat stiefvader echt veel om haar gaf. Moeder had rond die tijd promotie gemaakt en moest voor haar werk vaak een paar dagen op reis. Daria vond het dan prettig om bij stiefvader in het grote bed te slapen. Steeds vaker sloeg hij dan zijn armen om haar heen, drukte haar tegen zich aan en begon te strelen. Dat vond Daria niet prettig, maar ze durfde er niets van te zeggen, ook niet tegen haar moeder. Ze ontdekte dat ze aan het vervelende gevoel kon ontsnappen, door zich in te beelden dat ze opsteeg en toe keek hoe stiefvader met het omhulsel van haar lijf bezig was. Jaren later, als Daria studeert, lukt het haar niet om met jongens intiem te worden. Tijdens psychotherapie beseft ze, dat ze door het schema ‘wantrouwen/misbruik’ snel op haar hoede is, vanuit de verwachting dat anders misbruik van haar gemaakt zal worden.

Schematherapie is een krachtig werkende, maar helaas ook tamelijk langdurige vorm van psychotherapie. Ze wordt toegepast als de lichtere vormen van cognitieve gedragstherapie niet voldoende effect (zullen) hebben. Bij Vitaalbrein werken we met een ingedikte vorm van schematherapie, waarbij intensief wordt gewerkt, en tussen de afspraken door opdrachten worden gedaan. Hierdoor kan de Schematherapie bij Vitaalbrein worden beperkt tot minder dan 20 consulten.

IMAGINAIRE EXPOSURE EN
IMAGINAIRE RESCRIPTING

Vrijwel iedereen heeft het vermogen om situaties, als een soort foto’s of filmpjes, in het eigen hoofd te beleven. Soms bestaan die beelden uit herinneringen aan heftige situaties.
 Met Imaginaire Exposure kun je situaties in het hoofd beleven alsof ze zich in werkelijkheid voordoen. Individuele sporters gebruiken Imaginaire Exposure om een prestatie ‘droog’ te oefenen. Met het bestrijden van angst worden hiermee ook goede resultaten behaald.

Met Imaginaire Rescripting (IR) kan een therapeut helpen om de voorstellingen in je hoofd van een andere inhoud te voorzien. Door je in gedachten (imaginair) voor te stellen dat een gebeurtenis anders gaat verlopen dan je gewend was, biedt dat mogelijkheden om je eerst imaginair en daarna in werkelijkheid anders te gaan gedragen.
Imaginaire Rescripting wordt steeds vaker gebruikt bij het behandelen van psychisch trauma, bijvoorbeeld wanneer EMDR niet voldoende effect heeft.

Bij Vitaalbrein kunnen we Imaginaire Rescripting combineren met real time (live) EEG. Door hersengolven te stimuleren die beelden en gevoelens oproepen, en ze in gedachten van een andere inhoud te voorzien.