BLOGS

FRED ZIET HET NIET MEER ZITTEN

Fred is bijna 25, gemiddelde lengte, man, slordig baardje, spijkerbroek en trui. Hij zit onderuitgezakt tegenover mij en kijkt treurig.

“Ik zie het niet meer zitten”. Na enig doorvragen begrijp ik dat hij niet aan actieve beëindiging van zijn leven denkt, maar dat dit leven naar zijn beleving momenteel ook niet veel voorstelt.

Vorig jaar was hij afgestudeerd. Daarna had hij zijn eerste echte baan gehad, met een halfjaarcontract om software te verkopen aan administrateurs. Hij had het best naar zijn zin gehad, maar moest er niet aan denken dat hij dit zijn hele leven zou moeten doen.

Afgelopen week was hij laat opgestaan, maar ook laat gaan slapen. Het viel niet mee, om ’s avonds laat met het computerspel te stoppen. Vooral niet als ze aan de andere kant van de wereld meededen.
Zijn vriendin had hij deze week nog niet gezien. En eigenlijk had hij haar niet gemist. Het was ook lastig met die avondklok. Dan zou hij bij haar, of zij bij hem, slapen, in een net iets te smal bed. Dan zou zij allerlei vragen stellen. Zoals, “hoe gaat het met je?”
“Klote”, zou hij dan het liefst willen zeggen. Maar hij durft niet, want dan wordt ze verdrietig.
En ze wil zo graag dat het goed met hem gaat.

Dit is de 3e keer dat we elkaar zien. Afgelopen week is hij in ieder geval dagelijks even naar buiten geweest. En dat is best een opgaaf als je depressief bent. Zeker als het buiten koud is.

Ik probeer met hem mee te denken, voor activiteiten. Maar activiteiten bedenken valt niet mee, als alle horeca dicht is, werknemers thuis werken, sollicitaties niet worden beantwoord, je niet kan sporten en ’s avonds om negen uur binnen moet zijn en dan slechts met één ander samen mag zijn, je niet van lezen houdt en op Netflix zo’n beetje alles al gezien hebt.

Hij vertrekt met goede voornemens. Maar, deze bijna algemene lockdown vanwege corona moet niet te lang duren.

HIJ WIL ZIJN RELATIE REDDEN

Een jaar geleden zag ik ze voor het eerst samen. Eind veertigers, 20 jaar getrouwd, beide werkzaam in de zorg. Drukke banen waarin ze gezinnen helpen met problemen. En als ze dat doen, denken ze af en toe ook aan de problemen in hun eigen relatie.

Bij beiden was het eerste huwelijk kinderloos gebleven en na een paar jaar geëindigd. Toen ze elkaar via een datingsite hadden leren kennen, was ze snel zwanger. Dat is nu 20 jaar geleden. Hun kind, een dochter, heeft zes maanden geleden het ouderlijk huis verlaten om in de nabijgelegen grote stad te studeren. En dat was best wennen; vooral voor haar ouders.

Twee jaar geleden is ze aan een baarmoederverzakking geopereerd. Dat komt best vaak voor en is medisch niet erg ingewikkeld. Maar voor een vrouw is het een ingrijpende ervaring.

De operatie is gelukt, maar sindsdien zijn zij en hij niet meer intiem geweest. Als hij dicht bij haar komt, weert ze hem af. Dan zegt ze: “mijn gevoel voor jou is weg. En als ik niets voor jou voel, kan ik niet met je vrijen”.
Aanvankelijk vond hij het logisch klinken. Maar een paar maanden later niet meer. Want, je kunt toch ook zin krijgen door het te doen? Dat schreef die tv-mevrouw toch ook in haar blad. Als hij het er echter met haar over probeert te praten, krijgen ze ruzie.

Eerst hoopte hij nog, dat het beter zou gaan als hij haar met rust liet. Maar het werd niet beter en het werd steeds moeilijker om haar met rust te laten. Bovendien dreigde zij met een scheiding. Voor een laatste reddingspoging had hij mijn hulp gevraagd.
Sindsdien komen ze een keer per maand. Samen. Dat is (te) weinig, maar door hun drukke werk bleek niet meer mogelijk. Ik ben dan ook niet erg hoopvol over de afloop. Want, hoewel ze wel weer met elkaar praten, is van intimiteit nog steeds geen sprake. Zij zegt dat niet erg te vinden; maar hem valt het steeds zwaarder.

Haar overgang heeft hier duidelijk sporen getrokken. De gemiddelde vrouw komt rond haar 50e in de overgang en dan stopt de menstruatie. Veelal begint 10 jaar eerder de hormoonspiegel echter reeds te veranderen. De behoefte aan intimiteit kan dan afnemen. Daarbij geldt echter: ‘use it, or lose it’. Als partners nog nauwelijks seks hebben, komt minder oxytocine vrij, een hormoon dat de onderlinge binding versterkt. Hierdoor kan de afstand tussen de echtgenoten steeds groter worden. Niet zelden krijgt de mannelijke partner dan het verwijt dat het aan hem ligt, “omdat jij te weinig wil praten”. Helemaal ongelijk heeft zij daarin niet, want er zijn veel mannen van weinig woorden. En zij heeft zo’n exemplaar getroffen. Maar als zo’n man niet krijgt wat hij graag wil, en zich steeds minder op zijn gemak voelt, zal hij steeds minder woorden gebruiken.

Voor een huwelijksrelatie zijn namelijk twee partijen nodig. Daarbij zijn niet alleen psychische factoren van belang, maar ook biologische. Als de behoefte aan seks sterk afneemt, is praten verstandig, maar meer praten niet altijd de beste oplossing.

OPGEBRAND

Toen Isabella voor een afspraak had gebeld, zat ze met kloppend hart in haar auto op de vluchtstrook. Omdat ze niet verder durfde te rijden. Met mijn aanwijzingen kreeg ze haar ademhaling onder controle en vloeide de paniekaanval weg.
Toen Ik haar een week later voor de eerste keer zag, leek ze in niets op de succesvolle advocate, die in tien een prachtig eigen kantoor had opgebouwd, met vestigingen in Amsterdam, Londen, New York en Hong Kong. Haar meisjesdroom was uitgekomen. Zakelijk had ze het goed voor elkaar. Haar medewerksters waren net als zij, hardwerkende en bovengemiddeld slimme vrouwen. Hoewel op haar visitekaartje duidelijk stond wat ze geacht werd te doen “managing partner”, wilde ze haar medewerksters in juridische kennis kunnen overtreffen, Hoewel ze bijna 35 was kinderen wilde, had ze nog geen lief gehad met wie ze haar leven wilde delen.

Het was mij meteen duidelijk: Isabella had burn-out, ze was opgebrand. De afgelopen jaren had ze vooral voor haar kantoor geleefd. Thuis was er Netflix en alcohol, maar geen troostende arm, en geen luisterend oor.

Op het EEG kon ik het haar laten zien, waardoor haar geheugen zo slecht was geworden. Het voorste deel van haar brein stond op een soort waakvlam. Isabella had zoveel van zichzelf gevergd, dat haar hersens zichzelf en haar lijf in bescherming hadden genomen. Desondanks had ze grote moeite met mijn advies: “laat het werk even aan anderen over. Doe een paar weken alleen wat je echt graag wilt, als het maar geen werk is.”
Toen Isabella een paar dagen thuis was gebleven, was “loslaten” gemakkelijker geworden. Vervolgens had ze een week bijna alleen maar geslapen, omdat ze geen kracht meer kon opbrengen om zelfs de meest eenvoudige dingen te doen.

Vandaag was ze voor het laatst bij mij. Dertig weken lang zagen we elkaar één keer per week.
Met HRV kreeg ze greep op haar ademhaling. Met EEG Neurofeedback had ze haar te actieve brein rustig gekregen. Ze had zich stellig voorgenomen om te streven naar een beter evenwicht tussen werk en vrije tijd. Ze was zelfs aan het daten.

Burn-out overkomt vooral hardwerkende, gedreven, mensen. Veelal hoge eisen stellende professionals – zoals docenten, dokters, advocaten en managers. Het werk komt op de eerste plaats en voor een privéleven is weinig tijd. Burn-out ontstaat niet door (te) hard werken, maar doordat de boog niet altijd gespannen kan staan.

EINDEXAMEN MET ADD

Het is nog volop zomervakantie als ik 16 jarige Max op de praktijk zie.
Afgelopen jaar heeft hij eindexamen VWO gedaan en dat grondig verprutst. School zag hum nu als bedreigend voor hun gemiddeld eindexamencijfer. School ziet graag dat hij het ergens anders nog eens gaat proberen. Max wilde dat niet en had zijn moeder gesmeekt hem te helpen om dat te voorkomen.
Op de basisschool was Max altijd de beste van zijn klas geweest en op de onderbouw van de middelbare ging het ook best goed. In de 3e klas kwam de omslag. Juist als het erop aankwam was het alsof hij niets wist. Toetsen waren een drama. Daarom kreeg hij huiswerkbegeleiding.
Dat was best gezellig, maar leverde geen betere cijfers op. Omdat Max dacht, dat hij misschien dom was, werd een intelligentietest gedaan. Daaruit bleek, dat hij heel intelligent is. Maar hoe intelligent werd niet duidelijk, want de test mislukte deels door gebrek aan concentratie.

Max kon zich slecht concentreren, omdat zijn hoofd vol informatie, gedachten en indrukken zat. Als hij iets las, werden de woorden vanzelf het soort script voor de film die zich vervolgens in zijn hoofd ging afspelen. Ondertussen zag hij alles wat er om hem heen gebeurde en hoorde hij wat daar werd besproken. Doodmoe werd hij er van. Maar, hij ontdekte dat blowen hielp om rustiger te worden, vooral als je dat combineerde met alcohol.

Uit de test was “hoogbegaafdheid” gebleken, “met een grote verbaal performaal kloof”. In gewone mensentaal: Max kan het goed vertellen, maar is niet zo handig als hij het moet doen.
Daarom kwamen ze bij Vitaalbrein voor een oplossing.
Na uitgebreid onderzoek bleek Max alle kenmerken van ADD te hebben; de rustige variant van ADHD)., met aandachtsproblemen, neiging tot impulsiviteit en hyper activiteit in het hoofd.
Zijn voorste hersendeel was te weinig actief, en daarop zou hij met EEG Neurofeedback kunnen trainen. Hoewel hij met een nonchalante houding de indruk wekte dat school hem niet veel interesseerde, was het ook duidelijk dat hij graag zijn eindexamen wilde halen.
School wilde hem daarvoor toch nog een kans geven. Max bleek bereid daarom twee keer per week voor EEG Neurofeedback naar de praktijk te komen. Halverwege de behandeling was hij met blowen gestopt en daarna bleef de alcohol tot het weekend beperkt.
Op zijn eindexamen had hij geen onvoldoendes en inmiddels studeert hij econometrie in Rotterdam.

Vooral bij intelligente kinderen kan ADD lang verborgen blijven. De basisschool is voor hen veel te gemakkelijk, evenals het begin van de middelbare school. Zodra daar echter wat van je wordt verwacht, zo’n beetje vanaf de 3e klas, val je door de mand als je niets hebt voorbereid.
Maar studeren met een onrustig hoofd lukt meestal niet. Omdat je niet langer op je geheugen kunt vertrouwen, terwijl je daarvoor de beste van de klas was, kan faalangst ontstaan.

Bij Max heeft de EEG Neurofeedbacktraining het gewenste effect gehad. Op zijn eindexamen had hij geen onvoldoendes en inmiddels studeert hij econometrie in Rotterdam.