ADHD EN BURN-OUT

Vitaalbrein heeft zich gespecialiseerd in ADHD, ADD en burnout.
Hoewel het lijkt alsof AD(H)D gewoon een psychische ontwikkelingsstoornis is, blijken de oorzaken zeer divers te zijn. Voor optimale behandeling is een zorgvuldige diagnose dan ook erg belangrijk. Bij Vitaalbrein stellen we de diagnose daarom niet alleen, zoals gebruikelijk, op basis van een vragenlijst, maar doen we meerdere tests en maken we bij voorkeur ook een EEG. Bij behandeling van AD(H)D kan EEG Neurofeedback worden toegepast als medicatie niet (meer) werkt, of niet gewenst is.
Hoewel ‘teveel stress op het werk’ vaak de bekende druppel is, die de emmer doet overstromen, is dat vrijwel nooit de enige oorzaak van burn-out.

ADHD

ADHD kenmerkt zich door gebrekkige aandacht, hyperactiviteit en impulsiviteit. ADD is een vorm van ADHD, waarbij de hyperactiviteit minder zichtbaar is, omdat die vooral in het hoofd zit. Daarnaast kan ook sprake zijn van een gemengde vorm van ADHD, met afwisselend kenmerken van lichamelijke hyperactiviteit en ADD. Hoewel ADHD en ADD meer bij jongeren voorkomt, kunnen volwassenen (en zelfs ouderen) er ook last van hebben. Met name na reorganisaties op het werk, ingrijpende veranderingen in het gezin, of bij relatieproblemen. Vrouwen kunnen, kort voordat ze ongesteld moeten worden, last krijgen van ADHD-achtig gedrag met sterke stemmingswisselingen.
Ongeveer 5% van de jongeren en 1% van de volwassenen heeft last van AD(H)D. Jongens en mannen krijgen de diagnose 4 x vaker dan meisjes en vrouwen. Hoogstwaarschijnlijk omdat meisjes en vrouwen zich doorgaans meer aangepast gedragen en het daardoor minder goed wordt herkend. AD(H)D gaat vaak samen met een vorm van autisme (ASS). Autisme wordt eveneens vaker bij jongens en mannen vastgesteld, en bij meisjes en vrouwen eveneens minder goed herkend.

De behandeling van AD(H)D bestaat vaak uit een combinatie van cognitieve gedragstherapie en begeleiding, zo nodig ondersteund door medicatie. Ingeval medicatie niet meer of niet voldoende werkzaam is (of niet wordt gewenst) kan EEG Neurofeedback worden toegepast.

Onderzoek naar effecten van Neurofeedback laat wisselende resultaten zien. Deels omdat een groot deel van wat als Neurofeedback wordt aangeboden geen EEG Neurofeedback is, maar een vorm van wellness training. Dubbelblind onderzoek (waarbij behandelaar en behandelde niet weten of sprake is van behandeling, of louter placebo) is bij Neurofeedback erg lastig. Bovendien blijkt veel onderzoek niet goed te zijn uitgevoerd. Internationaal onderzoek dat in belangrijke mate aan de hiervoor hoogste wetenschappelijke standaarden voldoet, heeft uitgewezen dat de effectgrootte van EEG Neurofeedback minimaal overeenkomt met die van de gebruikelijke psychologische interventies. Met anderen woorden: dat Neurofeedback gemiddeld even effectief is als medicatie. Als Neurofeedback echter ‘aanslaat’, blijkt het effect langblijvend – en soms zelfs genezend. Dat is dus anders dan bij medicatie, waarbij alleen effect is op de momenten dat medicatie wordt gebruikt.

Bij ADD is medicatie vaak niet (voldoende) effectief, terwijl er wel ongewenste bijwerkingen zijn. Ingeval medicatie niet (meer) voldoende effectief is, of niet (langer) gewenst is, kan EEG Neurofeedback dus een goed alternatief zijn.

Burn-out

Burnout kenmerkt zich door lichamelijke uitputting, concentratie- en geheugenklachten, gevoelens van incompetentie, kort lontje, gevoel van falen, slaapproblemen, piekeren, gespannen zijn en nergens meer aan toe komen, onzekerheid, geen zin in seks hebben, een afstandelijke opstelling tegenover werk en lichamelijke klachten: zoals hoofdpijn, maagpijn en/of spierpijn.
Mensen met een burnout zijn vaak harde werkers, doorzetters, en heel vaak perfectionisten. Mensen die vaak niet zo goed voor zichzelf (kunnen) opkomen. Zelfs als ze bijna uitgeput zijn, zullen ze vanuit een gevoel van verantwoordelijkheid, schaamte en niet willen falen, tot het allerlaatste moment wachten met vragen om hulp.

Voor de corona-crisis had 10% van de werkenden verschijnselen van burnout. Het vele thuis-werken leek aanvankelijk voor enige rust te hebben gezorgd. Nu de pandemie voorbij is, zien we echter een toename van burnout, door toegenomen stress, samenwerkingsproblemen, korte lontjes, relatieproblemen, gevoelens van eenzaamheid en zorgen over de toekomst.

Veelvoorkomend misverstand rond burnout is, dat dit door werk wordt veroorzaakt. Werk zal inderdaad vaak de bekende laatste druppel blijken te zijn, die de emmer vol stress deed overlopen. Burnout is echter vrijwel altijd het gevolg van teveel stress op het werk in combinatie met te veel problemen in de privésfeer. Door een te groot verschil tussen draaglast en draagkracht, en (te) weinig mogelijkheden om zelf de spelregels te bepalen, stort men in. Vooral bij (te) weinig steun en mogelijkheden voor herstel in het persoonlijk leven. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, heeft burn-out dus zelden allen te maken met werk.
Als een stressvolle situatie te lang in stand blijft, ontstaat uitputting, met slechte beheersing van emoties en twijfels over de eigen competenties. Hierdoor kan burn-out veel langer duren dan men had verwacht. Soms schiet de menselijke veerkracht zelfs tekort en eindigt een burn-out in volledige arbeidsongeschiktheid.
Behandeling voor burnout is bij Vitaalbrein veelomvattend. Met Cognitieve Gedragstherapie, Schematherapie en Imaginaire Rescriptie, worden opvattingen en automatisch gedrag, dat niet langer functioneel is, in kaart gebracht en zoveel mogelijk bijgesteld. Neuroregulatie (waaronder Alfa/Theta hersengolfstimulatie en Hartcoherentie training) kan dit ondersteunen. Met een behandeling bij Vitaalbrein wordt allereerst gestreefd naar zo spoedig als mogelijke terugkeer naar de eigen werkplek. Men leert echter ook herhaling van burnout te voorkomen, omdat een tweede uitval vaak langer duurt, en niet zelden zorgt voor definitieve arbeidsongeschiktheid.

Omdat burn-out te maken heeft persoonlijke factoren en werksituaties, is het nuttig als de behandelaar op beide gebieden is geschoold en ervaring heeft. Bij Vitaalbrein is dat het geval.

Wanneer je als werknemer, of werkgever, overspannenheid of burn-out vermoedt, is het verstandig om op korte termijn een afspraak met een ter zake kundige psycholoog te maken. Snel (be)handelen kan namelijk de duur van uitval beperkt houden. Na het intake onderzoek maken we een persoonsgericht behandelplan op maat. Waarbij desgewenst overleg met Arbo- of bedrijfsarts mogelijk is. Met behandeling streven we naar terugkeer op de eigen werkplek, zo snel als verantwoord mogelijk is. Maar ook naar het aanleren van mogelijkheden om herhaling van burn-out te voorkomen.

Burn-out of depressie

De symptomen van Burnout en Depressie komen in grote mate overeen. Regelmatig ontstaat hierover dan ook verwarring. Burnout gaat bovendien altijd samen met depressieve gevoelens. Als burnout als depressie wordt behandeld, kan dit echter voor een slechtere uitkomst van de behandeling zorgen, alsmede voor onnodig tijdverlies. Daarom doet Vitaalbrein bij burnout altijd uitgebreid en zorgvuldig intake onderzoek, waar een EEG hersenscan deel van uitmaakt.

Re-integratie

Als men door ziekte (zoals burnout) is uitgevallen, komt er natuurlijk een moment om weer naar het werk terug te keren. Dat zorgt altijd voor ongemak, en daarom moet de drempel niet te hoog worden. Want hoe langer het duurt, hoe moeilijker de terugkeer wordt. Men hoeft dan ook niet helemaal beter (lees: genezen) te zijn, om weer met werken te beginnen.
Wel blijkt het verstandig, om een terugkeer na burnout, of andere langdurige aandoening, op behapbare wijze, en in goed overleg – tussen werknemer, leidinggevende en bedrijfsarts – te laten plaatsvinden. Vitaalbrein kan dit proces begeleiden.

Desgewenst kan Vitaalbrein adviseren over verbeteringen in werkpakket, werkorganisatie, werkomstandigheden en wijze van leidinggeven.